انواع ترانزیستور و ویژگی و کاربرد و عملکرد انواع ترانزیستور

ترانزیستورها از مواد نیمه هادی ساخته می‌شوند. معمولا مواد نیمه هادی سازنده‌ی ترانزیستور ژرمانیوم و سیلیکون است. خاصیت این مواد به این گونه است که جریان الکتریسسته را مانند مواد هادی عبور می‌دهد و مانند مواد عایق دفع می‌کند. این مواد پلی میان مواد رسانا و نارسانا است. انواع ترانزیستور این قابلیت را دارند که میزان رسانایی خود را تغییر بدهند. و این موضوع به علت مواد نیمه‌هادی تشکیل‌دهنده‌ی ترانزیسورها است. در این مقاله تکنوکالا قصد دارد ویژگی و کاربرد انواع ترانزیستور را به شما معرفی کند. با تکنوکالا همراه باشید.

کاربرد انواع ترانزیستور

از انواع مختلف ترانزیستور هم در مدارهای اکترونیکی دیجیتالی و هم در مدارهای الکترونیکی آنالوگ استفاده می‌شود. اما کاربرد ترانزیستورها در مدارهای آنالوگ و دیجیتالی باهم متفاوت است. در مدارهای دیجیتالی از ترانزیستور به عنوان تقویت‌کننده‌ یا کنترل‌کننده‌ی ولتاژ استفاده می‌شود و به طور کلی به مانند یک رگلاتور ولتاژ عمل می‌کنند. اما در مدارهای دیجیتالی برای پیاده‌سازی مدارهای منطقی، حافظه یا سوئیچ از ترانزیستورها استفاده می‌شود. برخی از کاربردهای کلی ترانزیستورها عبارت است از:

  • استفاده در مدارهای مدولاتور
  • مدارهای میکسر
  • سوئیچ
  • نوسان سازی
  • مدارهای آشکارساز
  • تقویت کننده جریان
  • تثبیت کننده

ناحیه کاری انواع ترانزیستورها چیست؟

برای آشنایی با کارکرد انواع ترانزیستور باید ابتدا با ناحیه‌ی کاری آنها آشنا شد. ناحیه‌های فعالیت ترانزیستور را به 3 ناحیه زیر تقسیم‌بندی می‌کنند:

  1. ناحیه‌ی قطع: ناحیه‌ای است که در آن ترانزیستور هیچ‌گونه فعالیتی ندارد.
  2. ناحیه‌ی اشباع: در صورت افزایش بیشتر ولتاژ پایه‌ی بیس به گونه‌ای که جریان پایه بیس افزایش یابد ولی جریان مابین پایه‌های کلکتور و امیتر تغییری نکند به حالت اشباع ترانزیستور خواهیم رسید.
  3. ناحیه‌ی فعال: در این ناحیه با افزایش ولتاژ پایه‌ی بیس ترانزیستور از ناحیه قطع خارج می‌شود و وارد ناحیه کاری فعال می‌شود. در این حالت عملکرد ترانزیستور به مانند یک قطعه خطی است.

انواع ترانزیستور

ترانزیستورها به طور کلی به 4 دسته زیر تقسیم‌بندی می‌شوند:

  1. ترانزیستور یپوند اثر میدانی (JFET)
  2. ترانزیستور پیوندی دوقطبی (BJT)
  3. ترانزیستور اثر میدانی (FET)
  4. ترانزیستور اثر میدانی (MOSFET)

انواع ترانزیستور و کاربرد انواع ترانزیستور در مدار الکتریکی

انواع ترانزیستور JFET

در این ترانزیستورها 3 پایه ترانزیستور به نام‌های گیت، سورس و درین شناخته می‌شوند. در ترانزیستور JFET می‌توان جریان مابین پایه‌های سورس و درین را با اعمال ولتاژ به پایه‌ی گیت کنترل کرد. این ترانزیستورها به 2 نوع ترانزیستور اثرمیدانی N (N-Type) و ترانزیستور اثر میدانی P (P-Type) یا به 2 نوع افزایشی و تخلیه‌ای تقسیم‌بندی می‌شوند. به دلیل جریان دهی محدود ترانزیستورهای JFET کارایی این ترانزیستورها بسیار کم و محدود می‌باشد.

معرفی کامل ترانزیستور JFET و ویژگی و کاربرد آن

ترانزیستور BJT

در ترانزیستورهای BJT (Bipolar Junction Transistors) 3 پایه اصلی وجود دارد که به نام‌های بیس (Base)، کلکتور (Collector) و امیتر (Emitter) شناخته می‌شوند. همانطور که در قبل در مورد ترانزیستور BJT و کاربرد آن بصورت کامل توضیح دادیم، در این ترانزیستور جریان عبوری از کلکتور و امیتر به وسیله‌ی اعمال یک جریان به پایه ی بیس کنترل می‌شود. دو نوع ترانزیستور BJT عبارت است از: ترانزیستور NPN و ترانزیستور PNP که هر از لایه‌های مثبت و منفی مختلفی تشکیل شده‌اند. در حال حاضر در مدارهای مجمتع به جای انواع مقاومت الکتریکی، خازن و … از ترانزیستورهای BJT استفاده می‌شود. مزیت این نوع ترانزیستور سرعت بالای عملکرد آنها است.

برای آشنایی تخصصی با ترانزیستور BJT و نحوه ی کار این نوع ترانزیستور، مقاله ی ترانزیستور BJT در مدارهای الکترونیکی را از دست ندهید.

ترانزیستور FET

در این ترانزیستورها با اعمال ولتاژ و ایجاد نمودن یک میدان درون نیمه‌هادی‌ آن، جریان عبوری از ترانزیستور کنترل و تنظیم می‌شود. 3 پایه‌ی ترانزیستورهای FET (Field Effect Transistors) عبارت است از:

  1. پایه درین (Drain)
  2. پایه سورس (Source)
  3. پایه گیت (Gate)

در این ترانزیستور پایه‌ی گیت جریان عبوری از پایه‌های سورس و درین را کنترل می‌کند. ترانزیستورهای FET را به دو نوع ترانزیستور کانال N و کانال P طبقه‌بندی می‌کنند. ترانزیستورهای FET بسیار حساس هستند. کاربرد این نوع ترانزیستورها در فرستنده‌ی باند FM رادیو است.

 

انواع ترانزیستور MOSFET

در این ترانزیستورها رابطه جریان و ولتاژ متفاوت‌تر از ترانزیستور JFET است. همچنین جریان ورودی گیت در این ترانزیستور صفر است. با این حال از نظر عملکرد ترانزیستور MOSFET (Metal-Oxide Semiconductor Field Effect Transistor) شبیه به ترانزیستور JFET کار می‌کند. ترانزیستور MOSFET به 2 نوع ترانزیستور PMOS و ترانزیستور NMOSE طبقه می‌شود. ترانزیستورهای MOSFET به دلیل اشغال فضای کم، مصرف پایین توان و همچنین مجمتع شدن راحت آن‌ها، در مدارات سوئیچینگ بسیار پرکاربرد می‌باشند. از معایب ترانزیستورهای MOSFET می‌توان به حساسیت نقطه‌ی کار این ترانزیستورها به دما اشاره نمود.

برای خرید انواع ترانزیستور می‌توانید از فروشگاه تجهیزات الکترونیکی تکنوکالاخرید کنید.

مقالات پیشنهادی تکنوکالا:

 

دیدگاهتان را بنویسید

بستن
مقایسه